Η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών που ιδρύθηκε στις 24 Οκτωβρίου 1945 με πρωταρχικό σκοπό την εδραίωση της ειρήνης και της ασφάλειας στον κόσμο, στις 10 Δεκεμβρίου 1948 επικύρωσε και υιοθέτησε την Παγκόσμια Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Πρόκειται για ένα έγγραφο που αναγνωρίζει την αξία του ανθρώπου, της ελευθερίας και της ισότητας και προσδιορίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Δικαιώματα του Ανθρώπου αποκαλείται το σύνολο των δικαιωμάτων που οφείλει να έχει ο άνθρωπος με την αξιοπρέπειά του χωρίς διάκριση φυλής, γλώσσας, χρώματος, ηλικίας και φύλου μεταξύ ανθρώπων και με αυξημένα τα αισθήματα της αγάπης, του σεβασμού και της φιλίας. Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι εκ γενετής, τις περισσότερες φορές αμεταβίβαστα και αδιαπραγμάτευτα.

Τα δικαιώματα του ανθρώπου είναι οι κανόνες που αναδεικνύουν την ουσία του. Η ηγεμονία του ενός επί του άλλου και η καταπάτησή του είναι συμπεριφορές απαράδεκτες που δεν συνάδουν με την ανθρώπινη υπερηφάνεια. Ποτέ δεν έλειψε η διαμάχη, η διένεξη, η εξέγερση στις κοινωνίες με τέτοιες διακρίσεις.

Στην Αγγλία γεννήθηκε για πρώτη φορά η ιδέα πως οι άνθρωποι έχουν κάποια δικαιώματα για τον λόγο ότι είναι άνθρωποι. Μετά από αυτό το ρεύμα ιδεών που επεκτάθηκε κατά τον 19ο αιώνα στην Αμερική και πολλές άλλες χώρες, η Γαλλική Επανάσταση του 1789 έδρασε στην αποδοχή και την εφαρμογή των δικαιωμάτων του ανθρώπου στην Ευρώπη.

Τα ανθρώπινα δικαιώματα διευρύνθηκαν με την Ατλαντική Χάρτα που είχαν υπογράψει ο Αμερικανός πρόεδρος Ρούσβελτ και ο Βρετανός πρωθυπουργός Τσόρτσιλ. Σύμφωνα με αυτό το έγγραφο, όλοι ανεξαρτήτου έθνους, πίστης ή φυλής απόκτησαν ίσα δικαιώματα υπό νομική προστασία.

Η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η πρόοδος στο θέμα αυτό, αποτελεί έναν από τους κυριότερους στόχους της τουρκικής πολιτικής. Υπό αυτό το πρίσμα η χώρα μας, ειδικά τα τελευταία χρόνια διανύει μια ολική διαδικασία ανανέωσης με στόχο την ενίσχυση της δημοκρατίας και της ανωτερότητας του δικαίου και τον πλήρη σεβασμό προς τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες.

Οι μεταρρυθμίσεις αποσκοπούν στην εναρμόνιση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης έχοντας υπόψη τους όρους της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τις νομολογίες του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (ΕΔΑΔ).

Η στρατηγική της μεταρρύθμισης που απευθύνεται στη δημιουργία της δέουσας υποδομής προκειμένου να εγκατασταθεί πλήρως ο σεβασμός στα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες, έχει τρεις βασικές διαστάσεις. Την πραγματοποίηση των αναγκαίων αλλαγών στο καταστατικό μας, το να είμαστε πλευρά στις διεθνείς συμβάσεις για τα δικαιώματα του ανθρώπου και τη λήψη των μέτρων για τον πλήρη αντικατοπτρισμό των μεταρρυθμίσεων στην εφαρμογή.

Άλλωστε το καταστατικό μας μελετάται και βελτιώνεται υπό το φως των διεθνών διευθετήσεων. Στα πλαίσια αυτά, ακολούθως των διαρθρωτικών αλλαγών στο Σύνταγμα που είχαν γίνει τον Οκτώβριο του 2001, επικυρώθηκαν οχτώ μεταρρυθμιστικά πακέτα και μια σειρά συνταγματικών αλλαγών τον Μάιο του 2004. Τα άλλα σημαντικά στάδια των νομικών μεταρρυθμίσεων είναι ο νέος Αστικός Κώδικας που εγκρίθηκε στις αρχές του 2002 και ο νέος Τουρκικός Ποινικός Κώδικας (Σεπτέμβριος 2004).

Άνετα διαπιστώνει κανείς μεγάλη πρόοδο από πλευράς της Τουρκίας με την έννοια των διεθνών εγγράφων για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η χώρα μας αυτή τη στιγμή είναι πλευρά σε όλες τις συμβάσεις του ΟΗΕ για τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα. Η Τουρκία έχει επίσης συμπεριλάβει στο εσωτερικό της δίκαιο τις ρυθμίσεις που αφορούν την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου σε ότι έχει να κάνει με την κατάργηση της θανατικής ποινής, τον Νοέμβριο του 2003.

Χάρη στην περιεκτική διαδικασία μεταρρυθμίσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη, παρατηρείται αξιόλογη πρόοδος ειδικότερα σε πεδία όπως καταπολέμηση των βασανιστηρίων, μεταρρύθμιση στις φυλακές και τα σωφρονιστικά ιδρύματα, ελευθερία σκέψης και έκφρασης, ελευθερία ίδρυσης συλλόγων και συγκέντρωσης, ελευθερία θρησκείας, δικαστική λειτουργία, σχέσεις στρατού-πολιτείας, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα και πάταξη της διαφθοράς.

Παράλληλα με τις μεταρρυθμίσεις νομικής και διοικητικής φύσης, εντατικοποιήθηκαν και οι δραστηριότητες για την συνειδητοποίηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με την εκπαίδευση. Προστέθηκαν υποχρεωτικά μαθήματα με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα στη διδακτέα ύλη της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στο λύκειο υπάρχουν πλέον μαθήματα επιλογής για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου. Σε διάφορα πανεπιστήμια λειτουργούν νέα κέντρα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το μάθημα περί δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι υποχρεωτικό στην Αστυνομική Ακαδημία. Σειρές μαθημάτων με αντικείμενο τα ανθρώπινα δικαιώματα συμπεριλήφθηκαν στο προγράμμα ετοιμασίας των υποψήφιων δημοσίων υπαλλήλων.

Στο πλαίσιο των διοικητικών ρυθμίσεων, το 2001 συστάθηκε η Διεύθυνση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που υπάγεται στο Πρωθυπουργικό Γραφείο με στόχο την εκπόνηση εργασιών για την προάσπιση και τη βελτίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Διεύθυνση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει το καθήκον να βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τους φορείς που έχουν επωμιστεί θέματα σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα και να εξασφαλίζει τον συντονισμό μεταξύ τους.

Έχουν συσταθεί επιτροπές στους κατά τόπους νομούς και στις υποδιοικήσεις. Οι επιτροπές αυτές χειρίζονται και διερευνούν τις καταγγελίες για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και καταθέτουν τα πορίσματά τους στις αρμόδιες αρχές για να ληφθούν διοικητικά ή νομικά μέτρα. Ακόμη, υλοποιούν εκπαιδευτικά προγράμματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε τοπικό επίπεδο. Στις εν λόγω επιτροπές συμμετέχουν ακαδημαϊκοί και εκπρόσωποι Δικηγορικών Συλλόγων, Βιομηχανικών και Εμπορικών Επιμελητηρίων, Ιατρικών Συλλόγων, μη κυβερνητικών οργανώσεων και τοπικών αυτοδιοικήσεων.  
    
Υπάρχει επίσης μια Εξεταστική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΕΑΔ) η οποία δραστηριοποιείται υπό τη στέγη της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας και κατά μια έννοια λειτουργεί ως ένας εθνικός μηχανισμός παρακολούθησης. Η ΕΕΑΔ διερευνά επί τόπου τις συνθήκες που επικρατούν στις φυλακές και στα σωφρονιστικά ιδρύματα, διατηρεί μια στενή συνεργασία με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις και διαβιβάζει στην κυβέρνηση τις διαπιστώσεις για τη λήψη των απαραίτητων μέτρων.    
  
Η έννοια «ανθρώπινα δικαιώματα» η οποία τονίζει τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες που είναι αναγνωρισμένα εκ γενετής, έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία και αξία στις μέρες μας. Ο σεβασμός που επιδεικνύει μια χώρα προς τα ανθρώπινα δικαιώματα, πλέον θεωρείται μέτρο του πολιτισμικού επιπέδου της. Τα δικαιώματα και οι ελευθερίες συγκαταλέγονται μεταξύ των καθοριστικών παραγόντων του σύγχρονου ανθρώπου. Η Τουρκία, με τις ρυθμίσεις που έχει πραγματοποιήσει, έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο σε αυτή την κατεύθυνση.  

Οι καλύτερες μας ευχές για την Παγκόσμια Ημέρα των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και με την ελπίδα να ζήσουμε σε ένα κόσμο που σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα.